یکپارچگی حسی و اتیسم

کودک دارای اختلال در یکپارچگی حسی نشسته در محیط درمانی با نور ملایم

یکپارچگی حسی به فرآیندی اطلاق میشود که توسط آن مغز اطلاعات حسی را از محیط و بدن دریافت، سازماندهی و تفسیر میکند. این به افراد اجازه می دهد تا به محرک های حسی به طور مناسب پاسخ دهند و سازگار شوند. اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک وضعیت عصبی رشدی است که اغلب شامل مشکلاتی در پردازش حسی و یکپارچگی است. بسیاری از افراد مبتلا به ASD چالش های پردازش حسی را تجربه می کنند، به این معنی که ممکن است پاسخ های غیر معمولی به محرک های حسی داشته باشند. این چالشها میتوانند به روشهای مختلفی مانند حساسیت بیش از حد (پاسخدهی بیش از حد) یا کم حساسیت (کمپاسخدهی) به ورودیهای حسی ظاهر شوند.

حوزه های حسی رایجی که ممکن است در افراد مبتلا به ASD تحت تأثیر قرار گیرند عبارتند از:

  1. حساسیت شنوایی: افراد مبتلا به ASDممکن است به شدت به صداها حساس باشند و در پاسخ به صداهای خاص واکنش یا ناراحتی شدیدی از خود نشان دهند.
  2. حساسیت بصری: برخی از افراد مبتلا به ASDممکن است به نورهای روشن، محرک های بصری شدید یا الگوهای خاص حساس باشند که منجر به ناراحتی بینایی یا رفتارهای اجتنابی می شود.
  3. حساسیت لمسی: حساسیت های حسی به لمس، بافت یا مواد لباس را می توان در افراد مبتلا به ASD مشاهده کرد. آنها ممکن است بیزاری نشان دهند یا به دنبال احساسات لامسه خاصی باشند.
  4. حساسیت دهلیزی: سیستم دهلیزی که مسئول تشخیص حرکت و تعادل است، می تواند در افراد مبتلا به ASD تحت تاثیر قرار گیرد. آنها ممکن است مشکلاتی در هماهنگی، تعادل داشته باشند یا نسبت به انواع خاصی از حرکات بیش از حد حساس باشند.
  5. حساسیت حس عمقی: حس عمقی به آگاهی از وضعیت و حرکت بدن خود اشاره دارد. برخی از افراد مبتلا به ASD ممکن است مشکلاتی در زمینه حس عمقی داشته باشند که منجر به مشکلاتی در برنامه ریزی و هماهنگی حرکتی می شود.

درمان یکپارچگی حسی که به عنوان مداخله یکپارچگی حسی یا درمان مبتنی بر یکپارچگی حسی نیز شناخته می شود، رویکردی است که برای رسیدگی به چالش های پردازش حسی در افراد مبتلا به ASD استفاده می شود. اهداف درمان یکپارچگی حسی کمک به افراد برای تنظیم پاسخ های حسی، بهبود پردازش حسی و یکپارچگی و افزایش توانایی آنها برای شرکت در فعالیت های روزانه است.

درمان یکپارچگی حسی معمولاً شامل فعالیت های ساختار یافته در یک محیط حسی کنترل شده است. این فعالیت ها برای ارائه ورودی حسی خاص و کمک به افراد در تعدیل پاسخ های خود به محرک های حسی طراحی شده اند. درمان ممکن است شامل فعالیت هایی مانند تاب خوردن، پریدن، تعادل، بازی لمسی و فشار عمیق باشد.

نقش گفتاردرمانگر در درمان یکپارچگی حسی

گفتاردرمانگران نقش مهمی در درمان مشکلات یکپارچگی حسی در کودکان اوتیستیک دارند. در بسیاری از موارد، کودکی که در پردازش حسی مشکل دارد، در مهارت‌های ارتباطی و زبانی نیز دچار تأخیر است. گفتاردرمانگر با ارزیابی دقیق و طراحی مداخلات تعاملی، به کودک کمک می‌کند تا بتواند از محرک‌های محیطی به شکل هدفمندتری استفاده کند و به تدریج توانایی‌های ارتباطی خود را بهبود دهد.

ارتباط بین اختلال پردازش حسی و رفتارهای کلیشه‌ای

بسیاری از رفتارهای کلیشه‌ای یا خودتحریکی (مانند تکان دادن دست‌ها، چرخیدن یا خیره شدن به نورها) در کودکان اوتیستیک، می‌تواند پاسخی به مشکلات پردازش حسی باشد. این رفتارها معمولاً برای تنظیم بیش‌تحریکی یا کم‌تحریکی سیستم عصبی به کار می‌روند. درمان یکپارچگی حسی می‌تواند شدت این رفتارها را کاهش دهد و به افزایش تمرکز، تحمل نشستن و تعامل کودک با محیط منجر شود.

والدین چگونه می‌توانند کمک کنند؟

والدین نقش کلیدی در پیگیری درمان‌های یکپارچگی حسی دارند. انجام تمرین‌های ساده در خانه، مثل ماساژ عمقی با توپ درمانی، تاب‌دادن کودک در پارچه یا بازی‌های حسی لمسی، می‌تواند اثربخشی جلسات کلینیکی را چند برابر کند. آموزش والدین یکی از بخش‌های مهم در جلسات درمانی کلینیک آرمادا است.


توجه به این نکته مهم است که اثربخشی درمان یکپارچگی حسی برای افراد مبتلا به ASD موضوعی است که در حال تحقیق و بحث در این زمینه است. در حالی که برخی از افراد ممکن است از درمان یکپارچگی حسی بهره مند شوند، نتایج می تواند متفاوت باشد و ممکن است برای همه مناسب یا ضروری نباشد. توصیه می شود برای تعیین مناسب ترین مداخلات و استراتژی ها بر اساس نیازها و اهداف فردی با یک کاردرمانگر واجد شرایط یا متخصص مراقبت های بهداشتی با تجربه در کار با افراد مبتلا به ASD مشورت کنید

اگر متوجه حساسیت‌های حسی غیرعادی در کودک خود شده‌اید، بهتر است با یک متخصص مشورت کنید. در کلینیک گفتاردرمانی آرمادا، خدمات ارزیابی یکپارچگی حسی و درمان ویژه کودکان اوتیستیک ارائه می‌شود.
📞 مشاوره و نوبت‌دهی در واتساپ
🌐 مشاهده خدمات گفتاردرمانی

برای آشنایی بیشتر با خدمات گفتاردرمانی، ارزیابی‌های تخصصی و مطالب آموزشی، صفحه اینستاگرام دکتر قاسم زاده را دنبال کنید:

📲 @dr.ghasemzadeh.ae

برای مطالعه بیشتر درباره ملاحظات فرهنگی در ارزیابی و درمان اختلال طیف اوتیسم، مقاله منتشرشده دکتر قاسم‌زاده و همکاران را ببینید:
Ghasemzadeh, A., Kia Kojori, R., Khayati, Z., & Saadat, M. (2023). Cultural Considerations in the Assessment and Intervention for Autism Disorder. Journal of Psychosociological Research in Family and Culture, 1(2), 14–24.
مطالعه مقاله کامل

نظرات بسته شده است.